Tüketim Toplumu ve Elektronik Atıklar

Eğer elektronik atıklar konusuna ciddiyetle eğileceksek, bu kavramı tüketim toplumu gerçekliğinden soyutlayamayız. Bu somut gerçek bizi “Tüketim Toplumu  ve Elektronik Atıklar” konusunu bir bütün olarak ele almamız senaryosuna itiyor.

Üretim Modelleri ve Tüketim İlişkisi

Elektronik atıkların içindeki zararlı maddelerden , doğru yönetilmediğinde çevreye ve insan sağlığına olan zararlarından ve doğru yönetildiğinde ekonomiye olan faydalarından bahsettik. Ancak Kullan at tarzı yaşayış tarzından bahsetmeden geçersek , elektronik atıkların oluşum süresince çok önemli bir yer teşkil eden bu olguyu gözden kaçırmış oluruz.

Üretim modelleri ve tüketim ilişkisi arasında organik bir bağ mevcuttur. Ürünler hangi kullanım alanları ve dayanıklılık kapasitesiyle üretilirse tüketim refleksleri de ona göre şekillenir. Kullan at tipi yaşayış tüketim toplumu ile birlikte ilerliyor ve elimizde tutup tamir etmemizdense  çöpe atmamız konusunda yönlendiriyor. Küresel olarak refahı artan bir orta sınıf ve bu sınıfın ihtiyaçları ile birlikte statü sembolü olarak görülen elektronik eşyalara olan talep hızla artmaya başladı. Akıllı telefon hayat döngüleri ay ve ülke bazında değerlendirildiğinde italyanın 17 ay ile akıllı telefonda en düşük hayat döngüsü değerine sahip olduğunu görüyoruz.  Bu İtalya’daki akıllı telefon kullanıcılarının 17 aylık bir kullanımdan sonra telefonlarını ellerinden çıkardıklarının gösteriyor. Buna rağmen elektronik eşyaların kullanım ömürlerinin uzatılması ve daha az elektronik atık ortaya çıkaracak çözümler de geliştiriliyor. Son dönemde ortaya çıkan evrensel adaptör standardı gibi.

Her yıl bir milyon tondan fazla güç kaynağı üretiliyor ve bu sayının aşağıya düşürülmesi , daha az kullanım için dizaynların desteklenmesi ve üreticilerin masaya oturması önem taşıyor. Bu bağlamda çevresel hassasiyeti ön planda tutan düşük karbon salınımlı ve düşük enerji tüketimli  güç kaynakları ve adaptörlerin üretimi için uluslararası telekomünikasyon birliği  (ITU) devreye girdi ve eko standartları devreye soktu.

Bu standartların en sonuncusunda ITU, laptop adaptörleri noktasında ve ekodizayn konusundaki spesifik prensipleri dikkate aldı ve laptop adaptörlerini daha fazla cihaz ile uyumlu hale getirdi. Bu yenilik sayesinde şarj adaptörünün ömrü uzarken üretilen elektronik atık miktarında da düşüş meydana geldi.

Uluslararası seviyede, politikalar belirleyebilmek, toplama ve bertaraf hedefi koyabilmek ve izleyebilmek, gelişmeleri takip edebilmek için elektronik atıkların miktarını bilmek ve takip edebilmek bir zorunluluktur. İstatistikler uluslararası seviyede toplanmalı ve bu datanın karşılaştırmalı olarak işlenebilmesi için sürekli güncel tutulması gerekmektedir. Küresel olarak elektronik atıklara karşı bir ilgi artışı başlamış ve bilinç yavaş da olsa artmaya başlamış olmasına rağmen halen çok az kullanılabilir resmi bilgi mevcuttur. Dünyadaki ülkelerden sadece 41 tanesi elektronik atık hakkında bilgi toplamaktadır. Elektronik atık sorunu ile mücadele ederken kullanabileceğimiz en iyi yöntemler, elektronik atık ölçümlemesi yapmaktan geçmektedir. İstatistikler zamanla yapılan çalışmaların ne derece meyve verdiğini takip etmemiz, hedef ve yöntem konusunda karar vermemiz  ve en iyi politikaları belirleyebilmemiz açısından kritik önem taşımaktadır. Dolayısıyla daha iyi elektronik atık verisi elektronik atık miktarının azaltılmasında dolaylı olarak pay sahibi olacak, kayıt dışı ve kanuna aykırı prosesleri önleyecek, geri dönüşümü ön plana çıkaracak, tekrar kullanım, yenileme ve geri dönüşüm sektöründe yeni istihdam alanları yaratacaktır.

Başka Açılar

Tüketim Toplumu ve Elektronik Atıklar konusuna bir başka açıdan bakmak istiyorsanız eğer Elektronik Eşyaların Kullanım Süreleri ve Elektronik Atıklar makalemizi okuyabilirsiniz.