Elektronik atıkların yönetimi noktasında kuşkusuz en büyük zorluklardan birisi toplama aşaması. Bundan dolayı “Elektronik atıklar nasıl toplanmalı?” yazımızda birden fazla yaklaşım ile konuyu ele alacağız.

Elektronik atık toplama Senaryo 1: Resmi geri toplama sistemi

Bu senaryoda  , genellikle ulusal elektronik atık mevzuatı doğrultusunda  elektronik atık bu amaç doğrultusunda kurulan ve kar amacı gütmeyen ortak uyum organizasyonu olan organizasyonlar tarafından  , yani elektronik üreticileri veya kamu tarafından toplanır.
Bu zincir mağazalar , belediye toplama noktaları ve/veya evlerden toplama servisleri sayesinde gerçekleşir. Bu şekilde toplanan elektronik atığın uluslararası standartlara uygun şekilde dizayn edilmiş , geri dönüşüm yaparken çevreye duyarlı ve değerli meteryalleri geri kazanan bir geri dönüşüm tesisinin son durağı olması beklenir. Çevresel etkinin düşürülmesi için ideal senaryo budur.Bu durumda tipik olarak , veri lisanslı geri dönüşüm tesisinden toplanır ve toplama – geri dönüşüm oranlarını izleyebileceğimiz bir yapı bulunmaktadır. Evsel elektronik atıkların hacimsel ve ağırlıksal verisi  ülkelerden alınır.

Elektronik atık toplama Senaryo 2: Karışık ve yerleşim yeri atığı işleme

Bu senaryoda tüketiciler herhangi bir ayrıma maruz bırakmadan elektronik atıklarını direkt olarak çöp konteynerlarına diğer atıklarla birlikte atarlar.Bunun sonucunda çöp konteynerına atılan eleketronik atık , evlerden gelen diğer atıklarla birlikte karışık olarak işleme tabi tutulur. Bölgeye göre , düzenli veya vahşi depolama alanına gönderilebileceği gibi , düşük bir ihtimalle  son durağı olan çöp toplama alanında önce ayrıştırıcıya da gönderilebilir.Her iki opsiyon da , kaynak kayıplarını ve çevresel etkinin negatif anlamda olma ihtimalinin çok yüksek olmasını göz önüne aldığımızda ,  elektronik atıkların işlenmesinde tercih edilen yöntemler değildir.Düzenli veya vahşi depolama toksik parçaların çevreye ve insan sağlığına vereceği negatif etkiyi maksimize ederken , yakma prosesi de bu zararlı emisyonların havaya karışmasına neden olacaktır.Ancak ne yazık ki , Vahşi veya düzenli depolama senaryosu gelişmiş ve gelişmemiş ülkelerde sıklıkla görülen bir durumdur. Ürünler gelişigüzel bir şekilde , özellikle küçük ev aletleri ve küçük bilişim aletleri , aydınlatma ekipmanları  çöpe atılmaktadır.

Elektronik atık toplama Senaryo 3 ve 4: Resmi geri toplama sistemi dışı toplama

Resmi geri toplama sistemlerinin dışındaki elektronik atık toplama yöntem ve gelenekleri , evsel atıklarının geri dönüşüm sistemini oturtmuş olan firmalar ile oturtmamış olanlar arasında çok fark etmektedir. Bir numaralı kural olarak şunu belirtebiliriz ; Bu basel antlaşması ile çok net bir şekilde gelişmiş ve gelişmemiş ülkelerdeki durum olarak ayrılmıştır.Dolayısıyla iki senaryodan bahsedilebilir ; Atık yönetim sistemi uygulayan ülkeler ve atık yönetim sistemi olmayan ülkeler.

Atık yönetim sistemi olan ülkelerde atık yönetimi ile ilgili yasalar oturmuş , elektronik atıklar bireysel atık alım satımı yapan kişiler veya şirketler tarafından toplanmakta ve bir çok değişik kanal üzerinden ticareti yapılmaktadır. metal geri dönüşmü , plastik geri dönüşümü , özelleştirilmiş elektronik atık geri dönüşümü ve kart ihracatı şeklinde işleyişe not düşülebilir. Aynı atığın birden fazla sayılmasını ( mükerrer sayım) engellemek için  1. Senaryodaki resmi geri dönüşüm sistemine raporlanmaz. gayriresmi toplama yapanların topladıkları elektronik atık kategorileri genellikle soğutma ekipmanları , büyük ekipmanlar ve bilişim ekipmanları olmakta , herhangi bir işleme tabi tutulmamakta , atıklar gelişmekte olan ülkelere gönderilmektedir.

Ülkemizde , Elektronik atıkların geri dönüşümünü destekleme derneği  ,  bu ekipmanların çevreye ve insan sağlığına etkisini minimize edecek çalışmalar yapmakta , bilinçlendirme aktiviteleri ile atıkların çöpe gitmesini engellemektedir.

Ayrıca bkz: Elektronik Atıkların Oluşum Aşamaları , Elektronik Atıklar ve 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri

Makale 2 yoruma sahip

  1. admin Cevapla

    İşin o kısmı daha çok ikinci el kategorisine giriyor İlker Bey. Elektronik Atık denildiği zaman son kullanıcı tarafından teknik müdahelesiz kullanılamaz eşyaların akla gelmesi daha doğru gibi.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir